Autor: toponi
lunes, 15 de mayo de 2006
Sección: Toponimia
Información publicada por: toponi
Mostrado 56.540 veces.
Inventario Topónimico de Celtiberia. (INTOCEL)
Contribución al futuro repertorio toponímico de Celtiberia.net
ACLARACIONES
El presente inventario nace ante la “urgente” necesidad de empezar a organizar el importante número de topónimos que día a día van apareciendo en este portal. El motivo fundamental no es otro que el meramente científico, y, por tanto, su función es que sea utilizado como instrumento para tal fin. El propósito de este magnífico portal no debe quedar reducido al “simple” debate, sino que debe de buscar herramientas que lo conviertan en un lugar útil para la consulta y el estudio, tanto de aficionados como de especialistas de este apasionante campo que es la toponimia. Las importantes aportaciones de investigadores que aquí intervienen como el ingente número de registros que constantemente aparecen se lo merecen. Hace unos días en el apartado de “Mensajes a Celtiberia.net” solicitaba la creación de un índice de topónimos. Como soy consciente que para tales tareas se necesitan grandes esfuerzos y son pocas las manos, pensé que era el momento de ayudar un poco.
Por estas razones me he atrevido a iniciar este inventario que espero sea de alguna utilidad. Y que quede claro que, como un simple aficionado que soy, sea considerado como una humilde y desinteresada aportación para todos los que utilizan este lugar. Pido de antemano disculpas si se observasen en él errores o ausencias.
Los topónimos que aparecen en esta relación corresponden a nombres de lugar que aparecen o bien en los títulos de artículos (Biblioteca) o bien en las preguntas directas realizadas por los druidas (Archivo de conocimientos) y de los cuales se ha dado alguna explicación sobre su etimología, su significado, su origen, etc. Por todos es sabido que en el desarrollo de las explicaciones sobre ellos en los artículos o en los foros aparecen y se estudian otros muchos topónimos en relación con el nombrado, pero comprenderéis que el poderlos relacionar todos es un tarea imposible para una sola persona. De todas formas se podría intentar ir ampliando, aunque muy poco a poco, esta lista con ellos.
Los topónimos aparecen organizados por orden alfabético indicando entre paréntesis la provincia a la que pertenecen. Junto a él aparece el lugar al que designa, monte, río, dehesa, etc (ej: Buzanca, Arroyo de). Cuando no aparece el lugar al que designan me estoy refiriendo a entidades de población (ej. Ablaña, Asturias). Y, por ultimo, he utilizado tres símbolos para referirme a :
- Topónimos romanos y prerromanos: (=)
- Topónimos de los cuales desconozco tanto su localización como al lugar al que designan: (??)
- Topónimos o tipos toponímicos que aparecen reiteradamente en nombres de lugares españoles: (*).
Por último, indicar que he abreviado el nombre de este Inventario Toponímico de Celtiberia con la palabra INTOCEL, para que, si hiciera falta, sea más cómodo su uso en alguna referencia a él. También al final del trabajo he hecho mención de los foros y artículos donde se habla de temas generales de toponimia.
INVENTARIO TOPONÍMICO DE CELTIBERIA (INTOCEL).
< A >
ABLAÑA (Asturias)
ADRADA (Burgos)
AITANA, Sierra de (Alicante)
AMAYA *
AMBROA (La Coruña)
AMBRONA (Soria)
ANDIÑUELA DE SOMOZA (León)
ANSEDE (La Coruña)
ANSEDE (Lugo)
ANTOJERAS, LAS (Zaragoza)
ARAGON, Región (España)
ARANDIGA (Zaragoza)
ARANJUEZ (Madrid)
ARAÑUELO, Campo (Cáceres)
ARCE *
ARCENIEGA (Álava)
ARELLANO (Navarra)
ARGOS, Río (Murcia)
ARGUIJUELA, LA; Dehesa de (Huelva)
AROCA ??
ATALAYAS, LAS (Zaragoza)
AVELLANEDA *
AYERBE (Huesca)
< B >
BALSAMAÑA, Dehesa (Toledo)
BARES (Pontevedra)
BARRANDULEZ (Burgos)
BAZA (Granada)
BEAS DE GUADIX (Granada)
BEAS DE SEGURA (Jaén)
BEAS, Río (Jaen)
BEDAVO (Asturias)
BEIRA, Región (Portugal)
BELEÑO, San Juan de (Asturias)
BENIA (Asturias)
BETANZOS (La Coruña)
BETIS, Río =
BEZANA (Burgos)
BIDASOA, Río
BIERZO, Comarca (León)
BILBAO (Vizcaya)
BILBILIS =
BLANDA =
BLANES (Gerona)
BODON *
BOLLAÍN, Barrio de Carranza (Vizcaya)
BOVEDA *
BRICIA (Burgos)
BRIGANTIUM =
BRIZUELA (Burgos)
BUZANCA, Arroyo de (Madrid)
< C >
CABÁRCENO (Cantabria)
CABARGA, Monte (Cantabria)
CAMEIXA (Orense)
CANGAS *
CARENDA, Finca (Asturias)
CARNÉS (La Coruña)
CASTRACUÑO, Monte (Burgos)
CATRAL (Alicante)
CAURO, Monte =
CAYO / CAIO *
CEQUE (Zamora)
CLUNIA =
COFIO, Río (Madrid)
COGECES DE ISCAR (Valladolid)
COGECES DEL MONTE (Valladolid)
COLILLA, LA (Ávila)
CORUÑA *
CURES (La Coruña)
< D >
DAROCA (Zaragoza)
DAROCA DE RIOJA (La Rioja)
DAROCA, Río
DEVA *
DOÑANGO, Collada (Asturias)
DRAGÓN, Sierra del (Madrid)
DUERO, Río
< E >
ESPAÑA, País
ESPINAMA (Cantabria)
ESTEPONA (Málaga)
EUROPA, Continente
< G >
GALDAMPIO, Monte (Burgos)
GALLAECIA =
GALLOCANTA (Zaragoza)
GARGAMALA (Pontevedra)
GARRAY (Soria)
GASTEIZ (Álava)
GODOJOS (Zaragoza)
GOLMAR *
GOLMARO ??
GOLMARRO ??
GOR (Granada)
GOR, Río (Granada)
GORTICA, La; Barrio de La Foz de Morcín (Asturias)
GUADARRAMA *
< H >
HAZA (Burgos)
HAZA, Río
HEMEROSKOPEION =
HISPANIA =
HUERA DE DEGO (Asturias)
< I >
IBDES (Zaragoza)
INCINILLAS (Burgos)
IRO, Río (Cádiz)
< J >
JABALÓN, Río (Ciudad Real)
JARAMA, Río
< L >
LEIRE/LEYRE (Navarra)
LETHES, Río =
LICERAS, Paraje (Cuenca)
LIÉBANA, Comarca de (Cantabria)
LIMIA, LA; Comarca (Orense)
LIMIA, Río (Orense)
LLANES *
LOGROSAN (Cáceres)
LUGO (Lugo)
< M >
MAGRADA, Río =
MEDULAS, LAS; Paraje (León)
MEMBRILLEJA, LA; Finca (Ciudad Real)
MEZQUIDA ??
MIACCUM =
MILLAS, Santiago (León)
MIÑO, Río
MIRAVECHE (Burgos)
MOGOR (Pontevedra)
MONS VENERIS =
MOTRIKO (Guipúzcoa)
MOTRIL (Granada)
MOUZO (La Coruña)
MULICENSIS =
< N >
NALÓN, Río (Asturias)
NANSA, Río (Cantabria)
NARCEA, Río (Asturias)
NAVIA, Río (Asturias)
< O >
OCAÑA (Toledo)
OPIO (Burgos)
ORDUNTE, Montes de (Burgos)
ORDUÑA (Vizcaya)
OTXATE / OCHATE (Álava)
OTXATI, Monte (Álava)
< P >
PALENCIA (Palencia)
PATRÁS, EL (Huelva)
PEQUE (Zamora)
PERABELES (Asturias)
PLASENCIA (Cáceres)
PLATA, Vía de la
PORTUGAL, País
PRENDES, Santa María de (Asturias)
< R >
RAÑAS, LAS; Mesa de (Cáceres)
RETES DE LANGREO (Álava)
RETES DE TUDELA (Álava)
RO (Burgos)
< S >
SAIT =
SAN ROMÁN *
SANABRIA, Comarca (Zamora)
SEGURA, Río
SELLAÑO (Asturias)
SERPOS, LOS (Huelva)
SIL, Río
SOBARZO (Cantabria)
SOJO (Álava)
< T >
TARTESSOS =
TEATRO, Barranco del (Huelva)
TEATRO, Puerto del (Huelva)
TEJADA *
TOLOSA (Guipúzcoa)
TOLOUSSE (Francia)
TORO (Zamora)
TORROBA/TORROVA, Encomienda (Ciudad Real)
TORTOSA (Tarragona)
TREVEJO (Cáceres)
TURGALIUM =
< U >
UTRILLA (Soria)
< V >
VALDEROQUE ??
VALENCIA (Valencia)
VALENTIA =
VALENZUELA *
VALLADOLID (Valladolid)
VALLADOLID DE SAN FIZ DE QUIÓN (La Coruña)
VALLE DE VALDIVIESO (Burgos)
VALLE ZAMANCAS (Burgos)
VALONSADERO, Monte (Soria)
VALPUESTA (Burgos)
VANIDIA =
VAQUERIZAS (Zaragoza)
VELILLA *
VERA, LA; Comarca (Cáceres)
VERGUIZAS (Soria)
VILGA, LA; Llanura (Burgos)
VILGA,LA; Arroyo de (Burgos)
VILLAZOPEQUE (Valladolid)
VINDEL (Cuenca)
< Z >
ZANCOLÍN, Barranco (Huelva)
FOROS Y ARTICULOS DE TEMAS GENERALES DE TOPONIMIA.
HIDRONIMIA.
euskera EN SORIA ?
BAE - / PAE- / PAI-
TOPONIMIA CANTABRIA.
HAGIOTOPONIMIA.
TOPÓNIMOS CON TERMINACIÓN EN –OBRE Y –OVE.
“ CABUR- “ EN GALICIA CISALPINA, GALIA TRANSALPINA E IBERIA: ÉTIMO CÉLTICO O PRECÉLTICO ?
TOPÓNIMOS VASCOS SIN EXPLICACIÓN.
TOPONIMIA ASTUR ¿ MANZANAS O AVELLANAS ?
SUFIJOS (EN –AZ, -EZ, -IZ Y –OZ)
APELLIDOS Y TOPÓNIMOS.
DIPTONGOS EN LA TOPONIMIA CÁNTABRA.
TOPÓNIMOS PRE-ROMANOS “POLA” Y “ANCO”.
TOPONIMIA AMAZIGH EN PV.
SAN ROMAN. TOPONIMIA
TOPONIMIA GOR.
TOPONIMIA DE ANDALUCÍA.
NOMBRES DE LAS AUTONOMÍAS.
TOPÓNIMOS DE LA CATALUÑA IBÉRICA.
BUZANCA Y ALGUNOS TOPÓNIMOS EN –ANCA DE ESPAÑA.
CORPUS TOPONIMICUM CELTA DE ASTURIES.
DE BÓVEDAS, BOERS Y BOUDOIRS.
DE LOS DIVERSOS TOPÓNIMOS ASOCIADOS A LOS CASTROS
DOS FITOTOPÓNIMOS: MORALEJA Y ZARZA-ZARZUELA Y SU POSIBLE ORIGEN ETIMOLÓGICO.
LA TOPONIMIA, CIENCIA DEL ESPACIO.
OTRO FRAGMENTO TOPONÍMICO DEL TÁIN.
SOBRE TOPONIMIA PRERROMANA.
GLOSARIO DE ARABISMOS DE LA LENGUA CASTELLANA Y TOPÓNIMOS RELACIONADOS, A-Z.
No hay imágenes relacionadas.
Comentarios
Pulsa este icono si opinas que la información está fuera de lugar, no tiene rigor o es de nulo interés.
Tu único clic no la borarrá, pero contribuirá a que la sabiduría del grupo pueda funcionar correctamente.
Si te registras como usuario, podrás añadir comentarios a este artículo.

No se que pensar pero aqui os paso los de Huesca, que creo que se hablo algo parecido al euskera hasta la alta edad media, no?
ARA.
ARACASTIELLO.
ARAGUÁS
ARAGÜÉS DEL PUERTO
ARAGÜESTE
ARANILLA
ARANOVIELLA
ARAS (LAS).
ARASAN
ARASANZ
ARASCUÉS
ARASIELLA
ARASILLA
ARATORÉS
Pero soy consciente que no todos estos toponimos tienen el origen en (h)aran (valle)
Si que puede ser que sea sin embargo ARÉN.
En esa lista hay toponimos de origen antroponimico:
Casi seguro antroponimos
Aratorés
Arascués
Discutibles:
Arasán
Aragüas
De todas formas Gallo, el caso de Huesca es seguramente diferente a lo que tu presentas. Estas localidades estan en una zona de fuerte influencia vascona, incluso hay autores que sugieren que en beuna parte de Aragón se habló vascón-euskera hasta mitad de la Edad Media, cosa que creo no pasaba en Galizia. Asiq eu es normal que en la zona norte de Aragón puedan aparecer toponimos "traducibles" a partir del euskera, como han quedado restos de esa lengua en algunas de nuestras palabras.
Pero es que aunque esto que cuenta fuera verdad no veo la relación entre los toponimos gallegos con el euskera-ibero, que el defiende, porque aqui no dice que los iberos estuvieran en galicia, no?
Que aparezca Bazterrak o no aparezca no aporta nada. Que una palabra del gallego se pueda traducir al euskera no significa que tengan la misma etimología. Madre se dice Tayca en aymará y mother en ingles.... y????
Por los demás, Os Eidos, cuya edicion bilingue galego euskera es Bazterrak-Os eidos, es una obra poética, no tiene pretensión ni de investigación histórica ni filológica.
Uxío Novoneyra naceu en Parada de Moreda, Courel, en 1930, fillo dunha familia de labregos. Esta terra será o principal referente físico para os seus versos, ofrecendo unha anovadora visión da paisaxe dentro da literatura galega. No ano 1955 deu ao prelo Os eidos, poemario con que comeza un ciclo poético que retomará con Os eidos 2. Letanía de Galicia e outros poemas (1974). Nos comezos da década de 80, o poeta principia a recompilar e depurar o seu ciclo courelán, dando a lume Os eidos. Libro do Courel (1981), que terá diversas reedicións. No ano 1983 afíncase definitivamente en Santiago, cidade desde a cal exerceu como presidente da Asociación de Escritores en Lingua Galega, até a súa morte no ano 1999.
Publica Poemas caligráficos en 1979, nunha edición prologada e ilustrada por Reimundo Patiño, con textos vinculados a unha vangarda pictórica organizada arredor do grupo Brais Pinto. Xa na segunda metade desa década comeza cunha recompilación temática da súa produción poética completa. Así, en Muller pra lonxe (1987), reuniu os poemas paixonais e amorosos, e dous anos máis tarde, en Do Courel a Compostela 1956-1986, os de temática política, que irán acompañados dunha antoloxía crítica. En 1994, logo de varios anos de silencio editorial, editou Poemas de doada certeza i este brillo premido entre as pálpebras. En 1998 publicou Betanzos: Poema dos Caneiros e Estampas.
Nos seus textos, Novoneyra explicita o seu compromiso nacionalista e marxista (especialmente na época en que estes temas son protagónicos na literatura galega), sen deixar de preocuparse en ningún momento pola forma poética e mais pola linguaxe, pesquisando na materia lírica até conseguir o mellor resultado visual e —sobre todo— sonoro para os textos (botando man para tal efecto de diversos recursos como o fonosimbolismo, a utilización de dialectalismos e vulgarismos, os silencios, o simbolismo gráfico, etc).
http://bvg.udc.es/ficha_autor.jsp?id=Ux%EDNovon&alias=Ux%EDo+Novoneyra
A ver si ponemos un poco de seriedad a la cosa, que los foros desbarran.....
Ya, esa es la explicacion de la RAE, la RAE no dice que es se aplica ese primer significado tabién en Aragón y tampoco que zabor es basura en euskera, por eso pregunto si lo de zabor viene del latín.
Ya, esa es la explicacion de la RAE, la RAE no dice que es se aplica ese primer significado tabién en Aragón y tampoco que zabor es basura en euskera, por eso pregunto si lo de zabor viene del latín.
zaborra.
(Del lat. saburra).
1. f. And. recebo (ǁ arena o piedra menuda que se extiende sobre la carretera).
2. f. Ar. Piedra pequeña. U. m. en pl.
3. f. coloq. Nav. Suciedad formada por barro seco, restos vegetales, etc. U. m. en pl.
No esperes que el Drae de etimologías del euskera Cierzo......
Una breve nota sobre los significados de esp zaborra aportados por silmarillion 24/05/2005 19:06:09: “zaborra. (Del lat. saburra).
1. f. And. recebo (ǁ arena o piedra menuda que se extiende sobre la carretera).
2. f. Ar. Piedra pequeña. U. m. en pl.
3. f. coloq. Nav. Suciedad formada por barro seco, restos vegetales, etc. U. m. en pl.”
>Parece que la última acepción, usada en Navarra, se aparta de las dos precedentes y se acerca a la vasca zabor ‘basura’, zaborra ‘la basurra’ (de hecho se trataría de un vasquismo); y zaborrero sería ‘basurero’, resulta esclarecedor que zaborrero aparezca como propio de Álava y Navarra
Pero las palabras latinas con s pasan al euskera con sibilante laminal /z/, así baradizu ‘paraiso’, zapore ‘sabor’, gauza ‘cosa’, lo que no ocurre en castellano. Tiene Mitxelena un trabajo dedicado a este tema: “Lat. S: el testimonio vasco” (1965), publicado en el libro recopilatorio “Lengua e historia”.
Hay 8 comentarios.
1